Coloncarcinoom (dikkedarmkanker)
Behandelingen adjuvant/curatief
Adjuvante / curatieve behandeling van het coloncarcinoom kan worden toegepast bij een stadium III (positieve lymfeklieren) en een hoog risico stadium II ( T4 of <12 onderzochte lymfeklieren). De behandeling start zo mogelijk binnen 6 weken na de resectie. Elke vier weken uitstel verhoogt recidiefkans met 14%. Bij patiënten met een stadium III coloncarcinoom is er een indicatie voor adjuvante chemotherapie, bestaande uit een fluoropyrimidine (capecitabine of 5-fluorouracil/leucovorin) plus oxaliplatin (CAPOX of FOLFOX). Er is bij oudere patiënten op voorhand geen reden om oxaliplatin weg te laten uit een adjuvant schema met 5-FU of capecitabine, echter de comorbiditeit en eventuele andere risico’s dienen nauwkeurig in kaart te worden gebracht om tot een goede afweging te komen.
Bij contra-indicaties voor oxaliplatin dient de behandeling te bestaan uit capecitabine monotherapie, of eventueel 5FU/LV. Daar het effect van adjuvante chemotherapie middels fluoropyrimidine monotherapie dubieus is bij patiënten met een MSI carcinoom, wordt aanbevolen om deze patiënten alleen oxaliplatin-bevattende chemotherapie met fluoropyrimidine aan te bieden.
Bij patiënten met een hoog risico stadium II coloncarcinoom kan adjuvante chemotherapie worden overwogen. In deze situatie dient de behandeling te bestaan uit een oxaliplatin-bevattend schema, en is de winst van fluoropyrimidine monotherapie niet aangetoond. Indien er tevens sprake is van MSI dan is het advies om af te zien van adjuvante chemotherapie.
Bij twijfel over de resectabiliteit van het coloncarcinoom kan worden overwogen om neoadjuvante chemotherapie te verrichten. Voorkeur gaat dan uit naar een oxaliplatin-bevattend schema. Evaluatie kan dan plaatsvinden na drie kuren CAPOX of vier kuren FOLFOX en na multidisciplinair overleg wordt bekeken wanneer de resectie het beste kan worden verricht. In principe wordt indien nodig postoperatief de chemotherapie hervat en wordt gestreefd naar een identiek totaal aantal kuren als bij de adjuvante therapie.
CAPOX
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
oxaliplatin |
130 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
capecitabine |
2 dd 1000 mg/m2 |
p.o. |
1-14 |
|
Duur cyclus (dagen) |
21 |
||
|
Aantal cycli |
4 |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
coloncarcinoom |
||
FOLFOX
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
oxaliplatin |
85 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
folinezuur |
400 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
5-fluorouracil (5-FU) |
400 mg/m2 (bolus) |
i.v. |
1 |
|
5-fluorouracil |
2400 mg/m2 |
i.v. via elastomeerpomp |
1 – 3, continu in 46 uur |
|
Duur cyclus (dagen) |
14 |
||
|
Aantal cycli |
12 |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
matig (risico 30-90%) | ||
|
Indicatie(s) |
coloncarcinoom |
||
Capecitabine monotherapie
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
capecitabine |
2 dd 1250 mg/m2 |
p.o. |
1-14 |
|
Duur cyclus (dagen) |
21 |
||
|
Aantal cycli |
8 |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
Maag- en slokdarmcarcinoom, coloncarcinoom, hoofd-hals carcinoom |
||
Kuurtoelichting: Capecitabine (colon)
Verbonden toedienlijsten
Standaardbehandelingen – neoadjuvant – bij mogelijk resectabele levermetastasen
De keuze van systemische therapie bij het gemetastaseerde coloncarcinoom wordt vooral bepaald door onderscheid te maken tussen patiënten met:
- primair resectabele metastasen (doel van behandeling: curatie)
- primair irresectabele maar potentieel resectabele metastasen na voldoende respons op inductie systemische therapie (doel van behandeling: curatie)
- permanent irresectabele metastasen (doel van behandeling: levensverlenging met behoud of verbetering van kwaliteit van leven)
In de multidisciplinaire bespreking moet duidelijk worden gemaakt in welke categorie de patiënt valt. Bij primair resectabele levermetastasen wordt perioperatieve of adjuvante chemotherapie niet als standaard beschouwd. Zeker bij patiënten die eerder behandeld zijn geweest met adjuvante therapie voor een stadium II/III coloncarcinoom lijkt een terughoudend beleid gerechtvaardigd.
Bij primair irresectabele maar potentieel resectabele metastasen gaat de voorkeur uit naar een combinatiechemotherapie in de vorm van CAPOX+bevacizumab of FOLFOXIRI+bevacizumab.
B-CAPOX
|
Medicament B-CAPOX |
Dosis |
Route |
Dag |
|
bevacizumab |
7,5 mg/kg |
i.v. |
1 |
|
oxaliplatin |
130 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
capecitabine |
1000 mg/m2 |
p.o. |
1-14 |
|
Duur cyclus (dagen) |
21 |
||
|
Aantal cycli |
Tot progressie of onacceptabele bijwerkingen Maximaal 6 kuren oxaliplatin |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
gemetastaseerd coloncarcinoom |
||
Kuurtoelichting: B-CapOx (colon/rectum)
Verbonden toedienlijsten
B-FLOX
|
Medicament B-FLOX |
Dosis |
Route |
Dag |
|
bevacizumab |
7,5 mg / kg |
i.v. |
1 |
|
5-FU |
425 mg/m2 |
oraal |
1,8 en 15 |
|
folinezuur |
20 mg/m2 |
i.v. |
1,8 en 15 |
|
oxaliplatin |
130 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
Duur cyclus (dagen) |
21 |
||
|
Aantal cycli |
6 |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
gemetastaseerd coloncarcinoom |
||
Kuurtoelichting: B-FLOX (colon/rectum)
Verbonden toedienlijsten
B-FOLFOX
|
Medicament B-FOLFOX |
Dosis |
Route |
Dag |
|
bevacizumab |
7,5 mg/kg |
i.v. |
1 |
|
oxaliplatin |
85 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
foliumzuur 5-Fluorouracil 400 mg/m2 |
400mg/m2 400mg/m2 (bolus) |
i.v. |
1 |
|
5-fluorouracil |
2400mg/m2 |
i.v. via elastomeerpomp |
1 – 3, continu in 46 uur |
|
Duur cyclus (dagen) |
14 |
||
|
Aantal cycli |
Tot progressie of onacceptabele bijwerkingen, maximaal 9 kuren oxaliplatin. |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
gemetastaseerd coloncarcinoom |
||
Behandeling palliatief
Bij gemetastaseerd coloncarcinoom heeft het de voorkeur om MMR-status te laten verrichten en een BRAF- en RAS-mutatie status te bepalen, voorafgaand aan start van systeemtherapie. Indien patiënt een tumor heeft die MMR-deficiënt is dan heeft immunotherapie de voorkeur. De aanwezigheid van RAS/BRAF mutaties heeft vooralsnog alleen consequenties voor de tweedelijnsbehandeling.
Voor de eerstelijnsbehandeling zijn er verschillende opties, variërend van FOLFOXIRI+bevacizumab tot capecitabine monotherapie (zie figuur). De keuze moet in overleg met patiënt gemaakt worden en moet worden gebaseerd op basis van leeftijd van patiënt, lichamelijke conditie van patiënt, gewenste responskans en de te verwachte bijwerkingen.
De chemotherapie en bevacizumab kan worden gecontinueerd tot progressie of onacceptabele bijwerkingen. Behandelpauzes kunnen worden overwogen. Oxaliplatin wordt wel altijd na 6 kuren gestaakt.
Afhankelijk van de mutatiestatus zijn er verschillende behandelopties voor de tweedelijnsbehandeling (zie figuur).
In de tweede lijn kan irinotecan monotherapie of een combinatie 5 fluorouracil-irinotecan worden toegediend. De combinatie irinotecan met capecitabine wordt ontraden. In de derde lijn kan combinatiechemotherapie met oxaliplatin en een fluoropyrimidine preparaat worden toegediend als in de eerste lijn oxaliplatin nog niet was toegediend.
Bij patiënten met gemetastaseerd darmkanker wordt aanvullend onderzoek verricht op tumormateriaal, de MMR-status en onderzoek naar BRAF- en RAS-mutaties. Patiënten die geen mutaties hebben komen in aanmerking voor EGFR-gerichte therapie zoals cetuximab of panitumumab, tenzij de tumor rechtszijdig in het colon is gelokaliseerd, dan is er geen plaats voor EGFR gerichte therapie. Patiënten met BRAF mutatie komen in aanmerking voor een BRAF remmer gecombineerd met EGFR-gerichte therapie, bijvoorbeeld encorafenib met cetuximab, in dit geval is de lokatie van de darmtumor niet van belang.
Verder kan bij fitte patiënten met eerder goede respons herhaling van eerdere succesvolle chemotherapie worden overwogen.
Studies
CAIRO 7 – trial
Titel: CAIRO 7
Doel: Bij oudere patiënten die frail (kwetsbaar) zijn met naar de lever gemetastaseerd colorectaalcarcinoom onderzoeken of SIRT (selectieve inwendige radiotherapie) behandeling met holmium even effectief en minder toxisch is dan capecitabine in combinatie met bevacizumab.
Opzet: Multicenter gerandomiseerd onderzoek. Er wordt gerandomiseerd tussen standaardbehandeling capecitabine + bevacizumab versus SIRT-behandeling met Holmium.
In- en exclusiecriteria: Oudere patiënten die frail (kwetsbaar) zijn met liver-only naar de lever gemetastaseerd colorectaalcarcinoom
Primaire eindpunt: overall survival / kwaliteit van leven
Open centra: Deze studie is open in het Medisch Centrum Leeuwarden
ASPARIN-studie
Onderzoek naar een nieuwe aanvullende behandeling voor patiënten (45 jaar en ouder) met dikkedarmkanker die een operatie hebben ondergaan. Onderzocht wordt of dagelijks aspirine de overleving verbeterd.
Groep 1 neemt 5 jaar lang elke dag 1 tablet aspirine.
Groep 2 neemt 5 jaar lang elke dag 1 placebo-tablet.
Link voor specialisten/verpleegkundigen: https://www.dccg.nl/trial/aspirin-trial
Link voor patiënten: https://www.kanker.nl/trials/552-aspirin-studie-dikkedarmkanker
Deze studie is open in: Drachten en Sneek
GIMICC
Een onderzoek naar darmflora van patiënten met vergevorderde darmkanker. Patiënten verzamelen ontlasting op 2 tijdspunten in de studie. Ook wordt er dan bloed afgenomen voor de studie.
Het doel van deze studie is het voorspellen van het effect van chemotherapie op darmkanker door bacteriën te onderzoeken die zich in de darm bevinden (de ‘darmflora’). Daarnaast proberen we aan de hand van de darmflora ook bijwerkingen van de chemotherapie te voorspellen en onderzoeken we het verband tussen veranderingen in de darmflora en het effect van de chemotherapie.
Link voor specialisten/verpleegkundigen: https://ichgcp.net/nl/clinical-trials-registry/NCT03941080
Link voor patiënten: –
Deze studie is open in: Leeuwarden, Drachten, Sneek en Heerenveen
Standaardbehandelingen
B-CAPOX
|
Medicament B-CAPOX |
Dosis |
Route |
Dag |
|
bevacizumab |
7,5 mg/kg |
i.v. |
1 |
|
oxaliplatin |
130 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
capecitabine |
1000 mg/m2 |
p.o. |
1-14 |
|
Duur cyclus (dagen) |
21 |
||
|
Aantal cycli |
Tot progressie of onacceptabele bijwerkingen Maximaal 6 kuren oxaliplatin |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
gemetastaseerd coloncarcinoom |
||
Kuurtoelichting: B-CapOx (colon/rectum)
Verbonden toedienlijsten
B-FLOX
|
Medicament B-FLOX |
Dosis |
Route |
Dag |
|
bevacizumab |
7,5 mg / kg |
i.v. |
1 |
|
5-FU |
425 mg/m2 |
oraal |
1,8 en 15 |
|
folinezuur |
20 mg/m2 |
i.v. |
1,8 en 15 |
|
oxaliplatin |
130 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
Duur cyclus (dagen) |
21 |
||
|
Aantal cycli |
6 |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
gemetastaseerd coloncarcinoom |
||
Kuurtoelichting: B-FLOX (colon/rectum)
Verbonden toedienlijsten
B-FOLFOX
|
Medicament B-FOLFOX |
Dosis |
Route |
Dag |
|
bevacizumab |
7,5 mg/kg |
i.v. |
1 |
|
oxaliplatin |
85 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
foliumzuur 5-Fluorouracil 400 mg/m2 |
400mg/m2 400mg/m2 (bolus) |
i.v. |
1 |
|
5-fluorouracil |
2400mg/m2 |
i.v. via elastomeerpomp |
1 – 3, continu in 46 uur |
|
Duur cyclus (dagen) |
14 |
||
|
Aantal cycli |
Tot progressie of onacceptabele bijwerkingen, maximaal 9 kuren oxaliplatin. |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
gemetastaseerd coloncarcinoom |
||
B-Capecetabine
|
Medicament B-Cap |
Dosis |
Route |
Dag |
|
bevacizumab |
7,5 mg/kg |
i.v. |
1 |
|
capecitabine |
2 d.d. 1250 mg/m2 |
p.o. |
1-14 |
|
Duur cyclus (dagen) |
21 |
||
|
Aantal cycli |
Tot progressie of niet acceptabele toxiciteit |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
Maag- en slokdarmcarcinoom, coloncarcinoom, hoofd-hals carcinoom |
||
Kuurtoelichting: B-Capecitabine (colon/rectum)
Verbonden toedienlijsten
Pembrolizumab
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
Pembrolizumab |
200 mg |
i.v. |
1 |
|
Duur cyclus (dagen) |
21 |
||
|
Aantal cycli |
Tot progressie of niet-acceptabele toxiciteit. Maximaal 35 cycli |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
gemetastaseerd microsatellite instabiel (MSI-high) colorectaal carcinoom |
||
2e lijn
Irinotecan
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
irinotecan |
350 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
Duur cyclus (dagen) |
21 |
||
|
Aantal Cycli |
Tot progressie of niet acceptabele toxiciteit |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
colorectaal carcinoom |
||
FOLFIRI
|
Medicament FOLFIRI |
Dosis |
Route |
Dag |
|
irinotecan |
180 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
folinezuur |
200 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
5-Fluorouracil |
400 mg/m2 |
bolus |
|
|
5-fluorouracil |
2400 mg/m2 |
i.v. via elastomeerpomp |
1 – 3, continu in 46 uur |
|
Duur cyclus (dagen) |
14 |
||
|
Aantal cycli |
Tot progressie of niet acceptabele toxiciteit |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
Kuurtoelichting: FOLFIRI (colon/rectum)
Verbonden toedienlijsten
CAPOX
|
Medicament CAPOX |
Dosis |
Route |
Dag |
|
oxaliplatin |
130 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
capecitabine |
2 d.d. 1000 mg/m2 |
p.o. |
1-14 |
|
Duur cyclus (dagen) |
21 |
||
|
Aantal cycli |
8 |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
Maag- en slokdarmcarcinoom, coloncarcinoom |
||
FLOX
|
Medicament FLOX |
Dosis |
Route |
Dag |
|
5-FU |
425 mg/m2 |
oraal |
1,8 en 15 |
|
folinezuur |
20 mg/m2 |
i.v. |
1,8 en 15 |
|
oxaliplatin |
130 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
Duur cyclus (dagen) |
21 |
||
|
Aantal cycli |
6 |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
M1 schema |
||
3e lijn bij wild-type RAS
Panitumumab
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
panitumumab |
6 mg/kg |
i.v. |
1 |
|
Duur cyclus (dagen) |
14 |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
3e of 4e lijn
Irinotecan
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
irinotecan |
350 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
Duur cyclus (dagen) |
21 |
||
|
Aantal Cycli |
Tot progressie of niet acceptabele toxiciteit |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
colorectaal carcinoom |
||
Lonsurf
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
| trifluridine + tipiracil |
35 mg/m2 2 x daags |
p.o. |
dag 1-5 en 8-12 elke 4 weken |
|
Duur cyclus (dagen) |
4 weken |
||
|
Aantal Cycli |
Tot progressie of niet acceptabele toxiciteit |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
gemetastaseerd colonca, na progressie op (of intolerantie voor) 5FU, oxaliplatin en irinotecan |
||
Rectumcarcinoom (endeldarmkanker)
Behandelingen (neo-)adjuvant
Stroomdiagram behandeling rectumcarcinoom primaire tumor
Alle patiënten met een nieuw gediagnosticeerd rectumcarcinoom dienen in een multidisciplinair oncologisch overleg besproken te worden. Op basis van de uitgebreidheid van de primaire tumor (T-status), afstand van de primaire tumor tot de mesorectale fascie (MRF), extramurale vasculaire invasie (EMVI) en aantal aangedane lymfeklieren (N-status) wordt het behandelplan bepaald.
Voor het vroeg stadium rectumcarcinoom (cT1-3bN0, extramurale invasie tot ≤5 mm, afstand tot de MRF >1 mm), dient chirurgie volgens TME principe zonder neoadjuvante radiotherapie te worden beschouwd als de standaard. Deelname aan klinische trials met neo-adjuvante behandeling met (chemo)radiotherapie is eventueel mogelijk, zeker als patiënt een wens tot een orgaansparende behandeling heeft.
Voor het intermediair stadium resectabel rectumcarcinoom (cT1-3N1 of cT3c-dN0 met extramurale invasie >5 mm, afstand tot de MRF >1 mm) dient kortdurende preoperatieve bestraling (25 Gy in fracties van 5 Gy) voorafgaand aan TME chirurgie te worden overwogen. Het valt hierbij ook te overwegen om na afronden van de radiotherapie pas na 10-12 weken het behandelresultaat te evalueren en bij een complete klinische en radiologische respons een afwachtend beleid (wait-and-see) te voeren zonder directe TME chirurgie. Gezien de onzekerheid van het klinische N-stadium verdient het aanbeveling de voor- en nadelen van de neoadjuvante radiotherapie nadrukkelijk met de patiënt te bespreken.
Voor het lokaal vergevorderd rectumcarcinoom (cT4 en/of MRF+ en/of EMVI+ en/of N2 en/of extramesorectale pathologische lymfeklier) dient neoadjuvante chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie te worden beschouwd als de standaard. Bij patiënten in goede klinische conditie kan ook een kort schema radiotherapie (5×5 Gy) gevolgd door 6 kuren CAPOX (RAPIDO-schema) kan worden overwogen.
Op basis van beschikbare data kan er geen eenduidige aanbeveling gedaan worden ten aanzien van het tijdsinterval tussen einde chemoradiotherapie en chirurgie. Gebruikelijk is een interval van 8-12 weken.
Als alternatief voor chemoradiotherapie bij bijvoorbeeld hoge leeftijd of comorbiditeit kan een kort schema (25 Gy in fracties van 5 Gy) worden overwogen, met uitgestelde chirurgie (interval minimaal 8 weken).
In tegenstelling tot het coloncarcinoom wordt bij het rectumcarcinoom geen overlevingswinst gezien van aanvullende chemotherapie. Mogelijk wordt dit veroorzaakt doordat na de TME operatie het lang duurt voordat de aanvullende chemotherapie gegeven kan worden. Het is namelijk bekend bij het coloncarcinoom dat na de operatie te lang wachten met starten van de chemotherapie het overlevingsvoordeel ook verdwijnt.
Studiebehandeling (neo-)adjuvant
Titel: Can we Save the rectum by watchful waiting or TransAnal microsurgery following (chemo)Radiotherapy versus Total mesorectal excision for early REctal Cancer?
Doel: Om te onderzoeken in welke mate er een orgaansparende behandeling kan worden bereikt bij zowel een kort schema radiotherapie als chemoradiotherapie voor het vroeg stadium rectumcarcinoom
Opzet: Multicenter gerandomiseerde fase-3 trial. Patiënten kunnen allereerst kiezen tussen orgaansparende behandeling of standaard TME chirurgie. Patiënten die kiezen voor een orgaansparende behandeling worden gerandomiseerd tussen kort schema radiotherapie (5×5 Gy) of lang schema chemoradiotherapie.
In- en exclusiecriteria: Histologisch bewezen T1-3bN0M0 (EMVI-/MRF-) niet-mucineus rectumcarcinoom met een maximale tumor diameter van 40 mm. Een anterieure tumor locatie boven de peritoneale reflectie is niet toegestaan. DPD-deficiëntie is niet toegestaan.
Primaire eindpunt: Percentage patiënten met succesvolle orgaanpreservatie 30 maanden na starten van de (chemo)radiotherapie.
Open centra: Medisch Centrum Leeuwarden
Standaardbehandelingen (neo-)adjuvant
Zie ook: Colorectaal carcinoom (CRC) – richtlijn
De afstand tot de MRF van het primaire rectumcarcinoom is leidend in de indicatiestelling voor neoadjuvante therapie en niet de afstand van een eventuele pathologische klier tot de MRF.
Capecitabine i.c.m. radiotherapie
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
Capecitabine |
2 x daags 825 mg/m2 |
p.o. |
alleen op bestralingsdagen |
|
Duur cyclus (dagen) |
35 dagen |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
Neo-adjuvant bij operabel lokaal uitgebreid rectumcarcinoom |
||
Standaardbehandelingen – neoadjuvant – bij mogelijk resectabele levermetastasen
Stroomdiagram behandeling bij synchroon naar de lever gemetastaseerd (liver-only) rectumcarcinoom met primaire tumor nog in situ
Stroomdiagram behandeling bij metachroon naar de lever gemetastaseerd (liver-only) rectumcarcinoom, waarbij de primaire tumor reeds behandeld is
De keuze van systemische therapie bij het naar de lever gemetastaseerd rectumcarcinoom wordt vooral bepaald door de resectabiliteit van de levermetastasen en resectabiliteit van eventuele primaire tumor die nog in situ is. De keuze voor de aangewezen behandeling wordt per patiënt gemaakt in het multidisciplinair overleg, waarbij bovenstaande stroomdiagrammen (figuur 2 en 3) als handvatten kunnen dienen.
In de multidisciplinaire bespreking moet duidelijk worden gemaakt in welke categorie de patiënt valt.
Indien patiënt levermetastasen heeft en een (lokaal uitgebreid) rectumcarcinoom kan behandeling volgens het M1 schema worden overwogen. Patiënten krijgen dan eerst 5 x 5 Gy radiotherapie en starten dan ongeveer 2 weken later met Capecitabine, Oxaliplatin en Bevacizumab (CAPOX-B). Na 3 en 6 kuren evaluatie en ook steeds bespreking in het MDO om juiste moment van chirurgie te bepalen. Indien het de bedoeling is dat patiënten direct na de chemotherapie worden geopereerd dan moet de laatste bevacizumab niet worden toegediend.
Bij primair resectabele levermetastasen wordt neo-adjuvante chemotherapie alleen gegeven als er een groot aantal levermetastasen of als er een snel recidief is na eerdere lokale behandeling. Adjuvante chemotherapie na lokale behandeling van levermetastasen heeft geen rol.
Bij primair irresectabele maar potentieel resectabele metastasen gaat de voorkeur uit naar een combinatiechemotherapie met een fluoropyrimidine en oxaliplatin en/of irinotecan met daaraan toegevoegd bevacizumab (CAPOX-B of FOLFOXIRI-B), afhankelijk van leeftijd, fitheid en comorbiditeit van patiënt.
B-CAPOX
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
bevacizumab |
7,5 mg/kg |
i.v. |
1 |
|
oxaliplatin |
130 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
capecitabine |
1000 mg/m2 |
p.o. |
1-14 |
|
Duur cyclus (dagen) |
21 |
||
|
Aantal cycli |
Tot progressie of onacceptabele bijwerkingen Maximaal 6 kuren oxaliplatin |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
gemetastaseerd rectumcarcinoom |
||
Kuurtoelichting: B-CapOx (colon/rectum)
Verbonden toedienlijsten
B-FLOX
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
bevacizumab |
7,5 mg / kg |
i.v. |
1 |
|
5-FU |
425 mg/m2 |
p.o. |
1, 8 en 15 |
|
folinezuur |
20 mg/m2 |
i.v. |
1,8 en 15 |
|
oxaliplatin |
130 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
Duur cyclus (dagen) |
21 |
||
|
Aantal cycli |
6 |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
gemetastaseerd coloncarcinoom |
||
Kuurtoelichting: B-FLOX (colon/rectum)
Verbonden toedienlijsten
B-FOLFOX
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
bevacizumab |
7,5 mg/kg |
i.v. |
1 |
|
oxaliplatin |
85 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
foliumzuur 5-Fluorouracil 400 mg/m2 |
400 mg/m2 400 mg/m2 (bolus) |
i.v. |
1 |
|
5-fluorouracil |
2400 mg/m2 |
i.v. |
Continu in 46 uur. |
|
Duur cyclus (dagen) |
14 |
||
|
Aantal cycli |
Tot progressie of onacceptabele bijwerkingen, maximaal 9 kuren oxaliplatin. |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
gemetastaseerd rectumcarcinoom |
||
B-FOLFOXIRI
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
bevacizumab |
7,5 mg/kg |
i.v. |
1 |
|
oxaliplatin |
85 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
folinezuur 5-Fluorouracil |
400 mg/m2 400 mg/m2 (bolus) |
i.v. |
1 |
|
irinotecan |
165 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
5-fluorouracil |
3200 mg/m2 |
i.v. |
Continu in 46 uur. |
|
Duur cyclus (dagen) |
14 |
||
|
Aantal cycli |
Tot progressie of onacceptabele bijwerkingen, maximaal 9 kuren oxaliplatin. |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
gemetastaseerd rectumcarcinoom |
||
Kuurtoelichting volgt.
Behandelingen adjuvant
Toelichting
Er is onvoldoende bewijs voor adjuvante behandeling met chemotherapie bij het rectumcarcinoom.
Behandeling palliatief
Palliatieve behandelopties bij gemetastaseerd (colo)rectaalcarcinoom, waarbij er geen opties zijn voor lokale behandeling
Bij permanent irresectabele metastasen kan naast combinatiechemotherapie met bevacizumab ook worden gekozen voor fluoropyrimidine monotherapie in combinatie met bevacizumab. De chemotherapie en bevacizumab wordt gecontinueerd tot progressie of onacceptabele bijwerkingen. Behandelpauzes kunnen worden overwogen. Oxaliplatin wordt wel altijd na 6 kuren gestaakt.
Voorafgaand aan starten van systemische therapie verdient het de voorkeur om diagnostiek naar MMR-status (MSI), BRAF- en RAS-mutatie status te verrichten. Dit heeft voor de eerstelijnsbehandeling in het geval van MMR-status direct consequenties, want dan is namelijk bij een MMR-deficiënte tumor behandeling met pembrolizumab aangewezen. De BRAF- en RAS-mutatiestatus hebben, afgezien van mogelijke studiebehandeling met BRAF-gemuteerde tumoren, geen directe consequenties voor de eerstelijnsbehandeling. Maar bij BRAF-gemuteerde tumoren moet men beducht zijn op snelle progressie, waarbij er op dat moment eventueel snel overgestapt kan worden naar een tweedelijnsbehandeling met doelgerichte therapie met encorafenib + cetuximab.
In de tweede lijn kan irinotecan monotherapie of een combinatie van 5-FU met irinotecan (FOLFIRI) worden toegediend. De combinatie irinotecan met capecitabine wordt ontraden. In de derde lijn kan combinatiechemotherapie met oxaliplatin en een fluoropyrimidine preparaat worden toegediend als in de eerste lijn oxaliplatin nog niet was toegediend of als eerste progressie > 6 maanden na laatste oxaliplatin heeft plaatsgevonden. .
Bij patiënten die fit genoeg zijn voor derde/vierde lijns therapie dient tevoren een RAS-mutatie te worden bepaald. Bij RAS-wildtype kan een anti-EGFR-therapie worden gestart. Verder kan bij fitte patiënten met eerder goede respons herhaling van eerdere succesvolle chemotherapie worden overwogen. Nieuwe middelen zoals regorafenib en aflibercept zijn niet positief beoordeeld door de commissie BOM en worden niet voorgeschreven.
Studies / Named Patient Programs
ORCHESTRA
Titel: A randomized international multicenter clinical trial for patients with multi-organ, colorectal cancer metastases comparing the combination of chemotherapy and maximal tumor debulking versus chemotherapy alone.
Doel van de studie: De meerwaarde van maximale tumordebulking toegevoegd palliatieve chemotherapie beoordelen bij patiënten met gemetastaseerd colorectaalcarcinoom die niet meer in aanmerking komen voor lokale curatieve behandelingen.
Opzet studie: Gerandomiseerde internationale multicenter fase-3 trial
Belangrijkste in- en exclusiecriteria: Indicatie voor eerstelijns palliatieve chemotherapie (CAPOX/FOLFOX+/-bevacizumab). 80% van aantal en bulk van metastasen moet lokaal behandelbaar zijn.
Primaire eindpunt(en): Overall survival
Open centra: Medisch Centrum Leeuwarden
1e lijns behandeling
Standaardbehandelingen
B-CAPOX
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
Bevacuzimab |
7,5 mg / kg |
i.v. |
1 |
|
Capecitabine |
2 x daags 1000 mg/m2 |
p.o. |
1-15 |
|
Oxaliplatin |
130 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
Duur cyclus (dagen) |
21 |
||
|
Aantal cycli |
6 |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
M1 schema |
||
Kuurtoelichting: B-CapOx (colon/rectum)
Verbonden toedienlijsten
B-FLOX
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
Bevacuzimab |
7,5 mg / kg |
i.v. |
1 |
|
5-FU |
425 mg/m2 |
p.o. |
1,8 en 15 |
|
Folinezuur |
20 mg/m2 |
i.v. |
1,8 en 15 |
|
Oxaliplatin |
130 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
Duur cyclus (dagen) |
21 |
||
|
Aantal cycli |
6 |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
M1 schema |
||
Kuurtoelichting: B-FLOX (colon/rectum)
Verbonden toedienlijsten
B-FOLFOX
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
bevacizumab |
7,5 mg/kg |
i.v. |
1 |
|
oxaliplatin |
85 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
foliumzuur 5-Fluorouracil 400 mg/m2 |
400 mg/m2 400 mg/m2 (bolus) |
i.v. |
1 |
|
5-fluorouracil |
2400 mg/m2 |
i.v. |
Continu in 46 uur. |
|
Duur cyclus (dagen) |
14 |
||
|
Aantal cycli |
Tot progressie of onacceptabele bijwerkingen, maximaal 9 kuren oxaliplatin. |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
gemetastaseerd rectumcarcinoom |
||
B-capecitabine
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
bevacizumab |
7,5 mg/kg |
i.v. |
1 |
|
capecitabine |
2 x daags 1250 mg/m2 |
p.o. |
1-14 |
|
Duur cyclus (dagen) |
21 |
||
|
Aantal cycli |
Tot progressie of niet acceptabele toxiciteit |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
Maag- en slokdarmcarcinoom, colorectaal carcinoom, hoofd-halscarcinoom |
||
Kuurtoelichting: B-Capecitabine (colon/rectum)
Verbonden toedienlijsten
B-FOLFOXIRI
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
bevacizumab |
7,5 mg/kg |
i.v. |
1 |
|
oxaliplatin |
85 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
folinezuur 5-Fluorouracil |
400 mg/m2 400 mg/m2 (bolus) |
i.v. |
1 |
|
irinotecan |
165 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
5-fluorouracil |
3200 mg/m2 |
i.v. |
Continu in 46 uur. |
|
Duur cyclus (dagen) |
14 |
||
|
Aantal cycli |
Tot progressie of onacceptabele bijwerkingen, maximaal 9 kuren oxaliplatin. |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
gemetastaseerd rectumcarcinoom |
||
Kuurtoelichting volgt.
FOLFOXIRI
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
oxaliplatin |
85 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
folinezuur 5-Fluorouracil |
400 mg/m2 400 mg/m2 (bolus) |
i.v. |
1 |
|
irinotecan |
165 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
5-fluorouracil |
3200 mg/m2 |
i.v. |
Continu in 46 uur. |
|
Duur cyclus (dagen) |
14 |
||
|
Aantal cycli |
Tot progressie of onacceptabele bijwerkingen, maximaal 9 kuren oxaliplatin. |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
gemetastaseerd rectumcarcinoom |
||
Kuurtoelichting volgt.
Pembrolizumab
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
Pembrolizumab |
200 mg |
i.v. |
1 |
|
Duur cyclus (dagen) |
21 |
||
|
Aantal cycli |
Tot progressie of niet-acceptabele toxiciteit |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
MMR-deficiënt CRC |
||
2e / 3e/ 4e lijns behandeling
Studies / Named Patient Programs
Er zijn op dit moment geen studies open.
Standaardbehandelingen
Toelichting
In de tweede lijn kan irinotecan monotherapie of een combinatie 5 fluorouracil-irinotecan worden toegediend. De combinatie irinotecan met capecitabine wordt ontraden.
In de tweede lijn kan opnieuw CAPOX of FLOX worden gegeven bij een PFS van minimaal 6 maanden en acceptabele rest-toxiciteit (m.n. polyneuropathie).
In de tweede lijn kan opnieuw CAPOX of FLOX worden gegeven bij een minimaal interval van 6 maanden tussen de laatste toediening van oxaliplatin en de eerstvolgende progressie en acceptabele rest-toxiciteit (m.n. polyneuropathie).
Irinotecan
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
Irinotecan |
350 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
Duur cyclus (dagen) |
14 |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
3 |
||
|
Aantal cycli |
6 |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
colorectaal carcinoom |
||
FOLFIRI
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
irinotecan |
180 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
folinezuur |
200mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
5-Fluorouracil |
400 mg/m2 |
bolus |
|
|
5-fluorouracil |
2400mg/m2 |
i.v. |
Continu in 46 uur. |
|
Duur cyclus (dagen) |
14 |
||
|
Aantal cycli |
Tot progressie of onacceptabele bijwerkingen |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
Kuurtoelichting: FOLFIRI (colon/rectum)
Verbonden toedienlijsten
CAPOX
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
Oxaliplatin |
130 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
Capecitabine |
2 x daags 1000 mg/m2 |
p.o. |
1-14 |
|
Duur cyclus (dagen) |
21 |
||
|
Aantal cycli |
8 |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
Maag- en slokdarmcarcinoom, colorectaal carcinoom |
||
FLOX
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
5-FU |
425 mg/m2 |
oraal |
1,8 en 15 |
|
folinezuur |
20 mg/m2 |
i.v. |
1,8 en 15 |
|
Oxaliplatin |
130 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
Duur cyclus (dagen) |
21 |
||
|
Aantal cycli |
6 |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
colorectaal carcinoom |
||
Encorafenib+cetuximab
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
Encorafenib |
300 mg 1dd |
oraal |
continu |
|
Cetuximab |
500 mg/m2 |
i.v. |
1 en 15 |
|
Duur cyclus (dagen) |
28 |
||
|
Aantal cycli |
Tot progressie of onacceptabele toxiciteit |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
BRAF-V600E gemuteerd colorectaal carcinoom |
||
Kuurtoelichting volgt.
Panitumumab
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
Panitumumab |
6 mg/kg |
i.v. |
1 |
|
Duur cyclus (dagen) |
14 |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
Irinotecan (indien niet eerder)
|
Medicament Irinotecan |
Dosis |
Route |
Dag |
|
Irinotecan |
350 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
Duur cyclus (dagen) |
14 |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
3 |
||
|
Aantal cycli |
6 |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
colorectaal carcinoom |
||
CAPOX (indien niet eerder of lang ziektevrij interval)
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
Oxaliplatin |
130 mg/m2 |
i.v. |
1 |
|
Capecitabine |
2 x daags 1000 mg/m2 |
p.o. |
1-14 |
|
Duur cyclus (dagen) |
21 |
||
|
Aantal cycli |
8 |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
Maag- en slokdarmcarcinoom, colorectaal carcinoom |
||
Trifluridine/tipiracil (Lonsurf)
|
Medicament |
Dosis |
Route |
Dag |
|
Trifluridine/tipiracil |
2 x daags 35 mg/m2 |
oraal |
dag 1-5 en 8-12 |
|
Duur cyclus (dagen) |
28 |
||
|
Aantal cycli |
Tot progressie of niet-acceptabele toxiciteit |
||
|
Emetogeniteitsklasse |
|||
|
Indicatie(s) |
Maagcarcinoom, oesofaguscarcinoom of coloncarcinoom |
||






